Zo werken spaarprogramma's van airlines

Iedereen heeft weleens zegeltjes gespaard. Koopzegels bij de Albert Heijn, Air Miles bij het tankstation of een stempelkaart bij de koffiebar waar je na tien koppen koffie de elfde gratis krijgt. Het spaarprogramma van een airline, ook wel loyaliteitsprogramma of frequent flyer-programma genoemd, is precies hetzelfde idee: je koopt iets, je krijgt punten, en met genoeg punten krijg je iets gratis. Alleen is het bij airlines in de loop van de jaren een stuk ingewikkelder geworden, en daar zit ook meteen de kans voor de slimmerik.

Bij de koffiebar is de rekensom simpel: tien koppen, één gratis. Bij een airline krijg je met de ene vlucht veel meer punten dan met de andere, spaar je ook zonder te vliegen, en kost dezelfde gratis vlucht bij het ene programma veel meer punten dan bij het andere. Wie dat snapt, spaart met weinig geld veel punten en haalt met weinig punten veel vlucht terug.

Dit is de kern: slim sparen en slim uitgeven.

Eén ding vooraf: verwacht geen gezinsvakantie in business class op de datum die jij kiest. Met punten vliegen is een puzzel, en de mooiste stukjes vallen pas op hun plek als je flexibel bent. Hoe het zo gekomen is, vertel ik uitgebreid in het hoofdstuk over de geschiedenis van air miles in mijn boek Thuisblijven is Duurder; hieronder de korte versie.

Hoe is het begonnen?

Het eerste spaarprogramma van een airline was dat van American Airlines. Je spaarde punten op basis van de afstand die je vloog, en daarom heetten ze miles. Die miles kon je gebruiken voor een nieuwe vlucht of een upgrade. Handig voor de reiziger, en nog handiger voor de airline: wie punten spaart, boekt de volgende keer weer bij dezelfde maatschappij.

De andere airlines volgden snel. Ze gingen samenwerken met hotels, winkels en creditcards, zodat je ook miles kreeg voor dingen die niets met vliegen te maken hadden. In het Verenigd Koninkrijk kwamen in 1988 de Air Miles van British Airways: zegeltjes die je spaarde in de supermarkt en bij het tankstation. Hoe verder de reis, hoe meer punten je nodig had. Dat is de koffiekaart in zijn puurste vorm.

Wat is er sindsdien veranderd?

Bijna alles. Een paar dingen die je moet weten:

Niet elke vlucht levert evenveel op. Een duur ticket in business class geeft veel meer punten dan een goedkoop economy-ticket, ook al vlieg je dezelfde afstand. Bij KLM en Air France spaar je zelfs per euro in plaats van per kilometer, zoals ik uitleg in mijn artikel over Flying Blue.

Er zijn twee soorten punten. De meeste programma's hebben punten om te besteden (die noem je punten of miles, of hebben soms een eigen naam, zoals bij British Airways, Avios) en punten voor je status (bij Flying Blue heten die XP).

Met de eerste koop je vluchten, met de tweede krijg je lounges, extra bagage en een betere stoel. Ze staan los van elkaar: je kunt honderdduizenden miles hebben en toch geen status.

Je spaart bij de een en vliegt bij de ander. Airlines werken samen in allianties. Met een vlucht van Qatar Airways kun je Avios sparen bij British Airways, en met Flying Blue-miles kun je met Delta vliegen.

Dezelfde vlucht kost niet overal evenveel punten. Een enkele reis business class met KLM binnen Europa boek je bij Flying Blue, het eigen programma van KLM, vanaf zo'n 20.000 miles. Bij Flying Club van Virgin Atlantic, ook een partner van KLM, kost precies dezelfde stoel op precies dezelfde vlucht 8.000 punten, voor elke vlucht tot 600 mijl, zoals naar Kopenhagen of Milaan. Wie business class binnen Europa wil vliegen, heeft dus veel meer aan punten van Virgin dan aan Flying Blue-miles.

Het is dan wel weer de vraag: kun je even snel punten sparen bij Virgin Atlantic als bij KLM? Want alleen dan is de vergelijking eerlijk.

Waarom levert vliegen zo weinig op?

Omdat de goedkoopste tickets bijna niets opleveren. Een retourtje KLM van 250 euro, waarvan 100 euro belasting, levert een gewoon Flying Blue-lid 600 miles op. Een retour Europa met miles kost in het goedkoopste tarief zo'n 20.000. Dan moet je dat retourtje ruim dertig keer vliegen voor één gratis vlucht. Niet te doen...

De grote stapels punten komen daarom niet van het vliegen, maar van een aanmeldbonus van een creditcard, van gewone uitgaven met die kaart en van slim bijkopen. Of je beter een Flying Blue Amex of een gewone Amex neemt, hangt af van waar je je punten aan wilt besteden, en met een gewone Amex kun je je punten bij meerdere programma's gebruiken. De Platinum kost inmiddels 75 euro per maand, dus reken goed na of hij voor jou uit kan. Creditcards zijn de joker in dit spel, schreef ik al in mijn boek.

Punten kun je ook gewoon kopen. Dat klinkt duur, maar tijdens een actie kost een punt soms minder dan je er later mee terugkrijgt, en zo kun je met gekochte miles business class vliegen voor een fractie van de prijs in euro's.

Hoe haal je er het meeste uit?

De truc bestaat uit twee kanten.

Met weinig geld veel punten sparen. Vul bij elke vlucht je nummer in, ook bij een goedkoop ticket, want altijd blijven verzamelen is de eerste regel. Pak de aanmeldbonus van een creditcard, betaal je vaste uitgaven met die kaart, en koop alleen punten bij als er een actie loopt en je weet waar je ze aan uitgeeft.

Met weinig punten veel vlucht terugkrijgen. Een punt is niet altijd evenveel waard. Een retour Europa in economy betaal je meestal beter in euro's, want dan haal je nog geen cent per mile uit je punten. Een business class-ticket naar Amerika of Azië is je punten wel waard: daar haal je er vaak drie keer zoveel uit. Hoe je dat voor je eigen ticket uitrekent, staat in wat je punten waard zijn. De mooiste waarde haal je uit de sweet spots die elk programma heeft.

Waarom is business class met punten een puzzel?

Op TikTok zie je mij soms in business class zitten voor een paar tientjes plus punten. Dat klopt, maar het is geen reis die ik zomaar plande. Zo'n vlucht is bijna altijd een cadeautje: een gek tripje dat ontstaat omdat er toevallig een stoel vrijkwam, niet een reis die ik maanden vooraf op een vaste datum vastlegde.

De grootste puzzel die ik met punten elk jaar weer moet leggen is de gezinsvakantie waarbij we te maken hebben met reisvoorkeuren van kinderen en voorkeursdata.

Eigenlijk is reizen met punten vooral leuk voor de soloreiziger.

Airlines geven per vlucht maar een paar stoelen vrij voor punten, in business class vaak één of twee. Op populaire data, zoals de zomervakantie, de kerst of de meivakantie, zijn die het eerst weg. Wil je met vier mensen naast elkaar op de dag dat de school uitgaat, of op je trouwdag naar Bali, dan vind je die stoelen met punten bijna nooit.

Het werkt beter andersom: je ziet een stoel vrijkomen en bouwt de reis eromheen. Een dag eerder vertrekken, via een andere stad vliegen, een stuk met de trein, of op de terugweg een ander programma gebruiken. Dat is de puzzel, en als hij past, is het een geweldige reis voor bijna niets. Gebruik punten dus niet voor de reis die al vastligt, maar zie ze als een extra reisje dat je pakt als het zich aandient.

Stappenplan

1. Meld je aan bij de programma's. Het kost niets, en hoe meer programma's je hebt, hoe beter je punten kunt sparen. Begin met Flying Blue voor KLM en Air France, British Airways Club voor Avios en Singapore Airlines voor KrisFlyer. Daarmee heb je alle drie de allianties. Neem er twee jokers bij: Aeroplan van Air Canada en LifeMiles van Avianca. Met allebei vlieg je bij Star Alliance zonder brandstoftoeslag, en ze verkopen geregeld punten met een flinke bonus. Wil je binnen Europa business class met KLM, meld je dan ook aan bij Flying Club van Virgin Atlantic.
2. Spaar bij elke vlucht. Vul je nummer in bij het boeken. Welk nummer? Hier op Yelmair zie je bij elke deal hoeveel punten je met dat ticket spaart en bij welk programma het meeste. Vergeten? Bij de meeste programma's claim je de punten achteraf nog, als je je ticketnummer en instapkaart hebt bewaard.
3. Kies een creditcard. Doe de Amex-check en pak de aanmeldbonus mee. Dat is in één keer meer dan je in jaren vliegen spaart. Betaal daarna je vaste uitgaven met de kaart, zodat de punten blijven binnenkomen.
4. Boek je punten pas over als je weet waarvoor. Punten van een gewone Amex kun je naar meerdere programma's sturen, maar terug kan niet. Laat ze staan tot je een stoel hebt gevonden.
5. Leer wat je punten waard zijn. Zo weet je wanneer je met punten boekt en wanneer je gewoon betaalt. Een retour Europa in economy is je punten meestal niet waard, business class op de lange afstand wel.
6. Koop bij als het loont. Alleen tijdens een actie, en alleen als je al weet welke vlucht je wilt. Vaak is bijkopen het slimst om een tekort aan te vullen: je hebt 60.000 punten en het ticket kost 75.000.
7. Zoek eerst een stoel, boek dan. Airlines geven per vlucht maar een paar stoelen vrij voor punten. Op seats.aero zie je per programma op welke data er plek is. Wie een dag eerder of later kan, of via een andere stad, vindt veel vaker iets. Leg je de puzzel liever niet, betaal dan gewoon voor je vaste vakantie en spaar je punten voor een tripje dat je pakt als er een stoel vrijkomt.
8. Houd je punten in leven. Bij Flying Blue blijven je miles geldig zolang je binnen 24 maanden iets spaart; met een Flying Blue-creditcard gaat dat vanzelf. Andere programma's hebben eigen regels, kijk die na voordat je gaat sparen.
9. Spaar samen. Bij Flying Blue kun je met maximaal acht mensen een familie maken en de miles samen gebruiken. Zo wordt een saldo dat los te klein is, samen wel een ticket.